الميرزا جواد التبريزي
259
استفتائات جديد (1385ش) (فارسى)
[ جواب ] باسمه تعالى ؛ چون مركز غير انتفاعى - طبق مطالب ابراز شده - از شرط مذكور در ضمن عقد تخلف نموده است ، براى دانشجويان آن مركز حقّ خيار فسخ ثابت است ؛ و پس از فسخ و دريافت شهريه پرداخت شده بايد اجرة المثل مدتى را كه تحصيل نمودهاند به دانشگاه بپردازند ، و الله العالم . ( 1206 ) مغازهاى را كه ( چه با سرقفلى يا جز آن ) واگذار مىكنند ، اگر پيش از پايان اجاره ، مستأجر بخواهد تغيير شغل بدهد ، مالك مىتواند در بقيهء مدت اجاره ، كرايه را چند برابر نمايد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه در عقد اجاره شرط شده باشد كه مغازه را براى شغل خاص اجاره مىكند ، چنانچه تغيير شغل بدهد ، مالك مىتواند اجارهء اوّلى را فسخ كرده و بر اجارهء دومى اجرت زايد بخواهد ؛ و چنانچه براى مطلق شغل اجاره كرده ، اجارهء اوّلى باقى است و مالك نمىتواند اجرت زايد مطالبه كند ، و الله العالم . ( 1207 ) گمركها به عنوان دستمزد ، جعاله ، كرايهء انبار ، جابجايى ، نوسانهاى قيمت ارز ، يا ترانزيت ، حقّ خود را بگيرند ، اشكال دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ آنچه كه بعنوان معاملهء شرعى گرفته مىشود ، مانعى ندارد ؛ و نيز اگر در معاملهء شرعى ، امر مشروعى را بر گذارنده مال شرط كنند ، مطالبهء آن مانعى ندارد و مىتوانند بر طبق آن عمل كنند ، و الله العالم . ( 1208 ) چند باب مغازه را به مدت سه سال اجاره دادهام بدون سرقفلى ، مستأجران پس از سه سال حاضر به تخليه نمىشوند ، آيا صحيح است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در فرض سؤال ، در صورت عدم رضايت مالك ، تصرف مستأجرين پس از تمام شدن مدت ، غصب محسوب مىشود و جايز نيست ؛ و براى مدتى كه بدون رضايت مالك ماندهاند ، ضامن اجرة المثل مغازه براى مالك هستند ، و الله العالم . ( 1209 ) مبلغى كه مستأجر به عنوان رهن به موجر پرداخت مىكند ، موجر مىتواند از آن